تخلفات و گزارش ها
فیشینگ (کلاهبرداری آنلاین از طریق درگاه بانکی غیر واقعی) چیست؟
فیشینگ اصطلاحی است که به کلاهبرداری آنلاین از طریق درگاه بانکی غیر واقعی نسبت داده میشود. جهت جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی، حتماً قبل از هر نوع پرداخت، از معتبر بودن آدرس درگاه بانکی اطمینان حاصل کرده و از صحت اطلاعات پرداخت و سایت پذیرنده مطمئن شوید و پس از آن نسبت به پرداخت آنلاین اقدام نمایید.
لطفا توجه داشته باشید نیاز هیچ برنامه جانبی دیگری تحت عناوینی مانند چت نیاز، مالی نیاز و… ندارد.
برای جلوگیری از کلاهبرداری در این زمینه حتما موارد زیر را رعایت کنید:
- پیش از پرداخت به آدرس درگاه و معتبر بودن آن دقت کنید.
- دامنه شاپرک فقط shaparak.ir است و یا سایر دامنهها با پسوندهایی مانند com. و org. قطعا درگاه پرداخت جعلی است.
- توجه کنید نوار آدرس اینترنتی صفحه پرداخت بانک، با عبارت //:https آغاز شده باشد.
- از باز کردن لینکهای مشکوک ارسال شده خودداری کنید.
- توجه کنید که تمام پیامکهای دیوار از شماره Neiaz ارسال میشود و مابقی شمارهها نامعتبرند.
- رمز دوم خود را در اختیار دیگران قرار ندهید و از رمز دوم یکبار مصرف استفاده کنید.
- روی پیامهایی با مضمون تبلیغاتی و مشکوک ارسال شده خارج از سرشمارههای اصلی نیاز کلیک نکرده و با فرستندگان همکاری نکنید.
در صورت ایجاد مزاحمت در کانالهای ارتباطی چهکار کنم؟
در صورت مواجهه با مزاحمت در هر کدام از کانالهای ارتباطی زیر از راهکارهای مرتبط زیر استفاده کنید:
ایجاد مزاحمت و رفتار مناسب در چت نیاز:
بایستی از صفحه مکالمه خود با کاربر خاطی اسکرین شات گرفته و در قسمت تیکت ها با زدن ارسال تیکت و قید دلیل برای پشتیبانی ارسال کنید تا کاربر خاطی محدود و مسدود شود.
ایجاد مزاحمت از طریق شمارهٔ تماس:
- ثبت شمارهٔ شما در آگهی دیگر
- انتقال و یا دایورت شدن تماسهای صاحب یک آگهی به شمارهٔ شما
- استفاده از دستگاهی که شما در گذشته با شمارهٔ خود در آن، وارد و از حساب خود خارج نشده بودید.
- مزاحمت تلفنی برای آگهی ثبت شده توسط شما
در زمان بروز هر کدام از موارد بالا، میتوانید از طریق ارتباط با پشتیبانی و ارسالل تیکت موضوع را با ما در میان بگذارید تا پیگیری و اقدامات لازم انجام شود. اطمینان داشته باشید که در کمترین زمان ممکن اقدامات لازم برای اصلاح خطای پیش آمده انجام خواهد گرفت.
ایجاد مزاحمت از طریق سایر راههای ارتباطی:
کاربران از طریق کانالهای ارتباطی مختلفی میتوانند با صاحبان آگهیهای ارتباط برقرار کنند. به همین دلیل احتمال بروز مزاحمت از طریق این کانالها وجود دارد.
چنانچه از طریق پیامرسانها برای شما مزاحمت ایجاد شده، یا اطلاعات شخصی مانند آدرس ایمیل یا آیدی شبکههای اجتماعی شما در متن یک آگهی دیگر ثبت شده میتوانید این موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری نمایید و اطمینان داشته باشید که «نیاز» همکاریهای لازم برای رسیدگی به مشکل را با مراجع قضایی انجام خواهد داد.
چگونه مشکل یک آگهی را گزارش کنم؟
در پایین آگهی موردنظر شما بر روی گزینه ثبت تخلف و مشکل آگهی کلیک کرده و در فرم ظاهر شده می توانید یکی از گزینه ها را همراه با توضیحات بیشتر وارد کنید.
در صورت دریافت درخواست مشکوک به کلاهبرداری چه کار کنم؟
اگر در چت نیاز یا از طریق سایر راههای ارتباطی مانند پیامک یا برقراری تماس پیامهای مشکوک دریافت کردید، این مورد را از طریق گزینهٔ «ثبت تخلف و مشکل آگهی» به نیاز گزارش کنید.
لطفاً نکات زیر را در هنگام معامله و ارتباط با سایر کاربران رعایت کنید:
نکات مهم پیش از معامله:
- هرگز پیش از دریافت کالا، هزینهای تحت عنوان بیعانه، شیرینی، رزرو و… پرداخت نکنید. در صورتی که فروشنده از شما درخواست بیعانه کرد، لطفاً مورد را از طریق «ثبت تخلف و مشکل آگهی» به نیاز اطلاع دهید.
- هنگامی که قیمت و شرایط ارائه شده بیش از حد عالی به نظر می رسد و فروشنده اطلاعات شفاف و کاملی دربارهٔ کالا ارائه نمیدهد از انجام معامله و پرداخت وجه خودداری کنید.
- در صورتی که هر یک از طرفین معامله بدون دلیل منطقی درخواست معاملهٔ حضوری را رد کند از انجام معامله خودداری کنید.
- اطلاعات آگهیگذار و آگهی را حتماً ذخیره کنید تا در صورت نیاز، دسترسی سریع داشته باشید.
- اگر میخواهید مبلغ قابل توجهی به کسی که نمیشناسید بپردازید یا کالای گران قیمتی را با خود حمل کنید، پیشنهاد میکنیم حتماً کسی همراه شما باشد و در مکانهای شلوغ قرار بگذارید. در غیر این صورت، فردی را در جریان جزئیات مکان و زمان ملاقات و مشخصات طرف مقابل بگذارید.
- در مورد برخی کالاها مثل طلا و جواهر، بهتر است از فروشنده بخواهید فاکتور خرید را به همراه داشته باشد.
- برای خرید وسایل الکترونیکی (مانند گوشی موبایل، تبلت، لپتاپ و …)، بهتر است از فروشنده بخواهید بستهبندی اولیه کالا را نیز ارائه کند.
- خرید کالا را با حضور یک کارشناس متخصص انجام دهید.
- در معاملات خودرو، بررسی تمام مدارک مالکیت و شناسایی خودرو الزامی است. تجربه نشان داده است خودروهایی که با تفویض وکالتهای مکرر مورد معامله قرار می گیرند، مشکوک هستند.
نکات مهم هنگام ارتباط با کاربران:
- هنگام باز کردن لینکهای ارسال شده توسط کاربران دیگر احتیاط لازم را انجام دهید تا در معرض خطرات فیشینگ و کلاهبرداریهای اینترنتی قرار نگیرید.
- از ارسال اطلاعات شخصی و خصوصی خود که برای انجام معامله غیرضروری هستند، خودداری کنید.
- از انجام هرگونه پرداخت وجه، بدون اطمینان یافتن از دریافت کالا خودداری نمایید.
- قبل از حذف آگهی حتما از دریافت اطلاعات تماس معتبر یکدیگر برای پیگیری معامله و توافقات مطمئن شوید.
- برای جلوگیری از سوء استفاده و کلاهبرداری بههیچ عنوان کد تایید خود را در اختیار دیگران قرار ندهید و در صورت بروز چنین اتفاقی فوراً با پشتیبانی نیاز تماس بگیرید.
- هنگام چتکردن در چت نیاز، اگر مخاطب درخواست میکند که مکالمه در سایر پیامرسانها مانند تلگرام و واتساپ و … ادامه پیدا کند از پذیرش این موضوع خودداری کنید.
در صورتی که آگهی مشکوک به کلاهبرداری مشاهده کردید، برای افزایش امنیت معاملات نیاز و حذف افراد سودجو آگهیهای مشکوک را گزارش کنید.
چطور شکایت خود را ثبت کنم؟
قدم اول
نخستین قدم پس از مشاهدهی هرگونه اقدام غیر قانونی در نیاز، این است که از طریق ثبت «تخلف و مشکل آگهی» به نیاز در ایجاد محیطی امنتر کمک کنید.
قدم دوم
دومین قدم شکایت از کاربر متخلف نزد نهادهای قضایی است. اگرچه همکاران ما در دیوار در تلاشند تا پس از دریافت هر گزارش اقدام به بررسی موضوع و مجازات کاربر متخلف در حدود امکانات نیاز نمایند، با این حال رسیدگی قانونی به این موضوعات در مراجع قضایی انجام خواهد شد. مهمترین نکتهای که در این مرحله باید به آن توجه داشته باشید این است که به محض وقوع هرگونه اقدام غیر قانونی نسبت به ثبت شکایت اقدام نموده و تاخیری در این فرایند نداشته باشید.
مراحلی که باید به منظور ثبت شکایت یا دادخواست قضایی انجام شوند از این قرار است:
نخست: در صورتی که پیشتر به عضویت سامانه ثنا درنیامدهاید، میبایست اقدام به ایجاد حساب کاربری در این سامانه نمایید. بدین منظور پس از ورود به سامانه sana.adliran.ir گزینه «ثبت نام بر خط اشخاص حقیقی» را انتخاب کرده و اقدام به ایجاد حساب کاربری کرده و یا به صورت حضوری از طریق دفاتر خدمات قضایی اقدام کنید. برای ثبت نام در سامانه ثنا نیاز است اطلاعات هویتی خود را وارد کرده، شرایط و مقررات استفاده از این سامانه را پذیرفته و سپس اطلاعات شناسنامهای، اطلاعات مربوط به تماس، اطلاعات محل زندگی و اطلاعات تحصیلی و حرفهای خود را وارد کنید. در مرحله بعد نیاز است تا با پرداخت مبلغ تعیینشده در این سامانه اقدام به احراز هویت به وسیلهی یکی از کارگزاریهای موجود نمایید. در مرحلهی آخر نیز باید اقدام به ثبت امضای خود در این سامانه و (در صورت ثبت نام برخط) احراز هویت ویدیویی کنید تا در نهایت نام کاربری و رمز ثنای خود را دریافت نمایید.
دوم: در مرحلهی بعد باید اقدام به ثبت حضوری شکایت یا دادخواست خود در یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نمایید. جهت تسریع کار در این دفاتر میتوانید پیش از مراجعهی حضوری از طریق سامانه nobat.kdke.ir نوبت اینترنتی اخذ کنید. در این سایت لیستی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی هر شهرستان موجود است که میتوانید با انتخاب نزدیکترین دفتر به محل زندگی خود اقدام به اخذ نوبت یا مراجعهی حضوری جهت ثبت شکایت نمایید.
به یاد داشته باشید:
شما همواره میتوانید برای ثبت شکایت خود، علاوه بر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، از طریق مراجعهی حضوری و اعلام جرم به نهادهای انتظامی مانند پلیس آگاهی و پلیس فتا نیز اقدام نمایید.
سوم: در این مرحله پروندهی شما بر اساس اینکه موضوع آن در حیطه کاری محاکم حقوقی یا کیفری باشد به شعبهی مربوطه ارجاع میشود.
شما میتوانید اطلاعات پرونده از جمله مراحل، ابلاغیهها و نتیجهی شکایت خود را در سامانهی ثنا مشاهده کنید و در صورت نیاز اقدامات لازم را انجام داده و مسئله را پیگیری کنید. لازم به ذکر است کلیه مراحل ثبت شکایت از طریق درگاه خدمات الکترونیک قضایی (سامانه عدلایران) به نشانی adliran.ir قابل پیگیری است. کلیهی پیامکهای این سامانه با سرشماره ADLIRAN ارسال میشوند. در نتیجه برای جلوگیری از هرگونه کلاهبرداری اینترنتی و فیشینگ به پیامکهایی که از سرشمارههای متفرقه ارسال شدهاند یا شما را به ثبت نام و ورود به لینکهای متفرقه دعوت میکنند، توجه نکنید.
چهارم: در این مرحله با توجه به ابلاغهایی که از طریق سامانهی ثنا برای شما ارسال میشود، باید در جلسات رسیدگی و بررسی پرونده شرکت کرده و با نهاد قضایی نهایت همکاری را در پیشبرد پرونده داشته باشید. در مرحله رسیدگی قضایی، در صورت صلاحدید مرجع قضایی و صدور دستور قضایی، دیوار اطلاعات مورد نیاز را برای نهاد استعلامکننده ارسال کرده و با نهادهای قضایی و انتظامی همکاری لازم را خواهد داشت.
تفاوت دعوای حقوقی و کیفری
در حقوق ایران دو نوع دعوا وجود دارد که آگاهی از تفاوتهای آنها به شما در فرایند ثبت شکایت کمک خواهد کرد؛ دعوای حقوقی و دعوای کیفری. دعوای حقوقی به مسائلی میپردازد که بین افراد در زمینه حقوق مدنی رخ میدهد. این نوع دعوا ممکن است شامل موضوعاتی مانند اختلاف بر سر مالکیت یک کالا، مشکلات مربوط به قراردادها، یا هر نوع جبران خسارتی که در اثر یک معامله به یکی از طرفین وارده شده است، باشد. برای مثال کاربری در دیوار، یک لپتاپ دست دوم را خریداری میکند و مبلغ آن را به حساب فروشنده واریز میکند. اما فروشنده پس از دریافت پول، از تحویل لپتاپ خودداری میکند. در این حالت خریدار میتواند علیه فروشنده در دادگاه حقوقی طرح دعوی کرده و با توجه به توافق طرفین قرارداد، مطالبهی وجه پرداختی یا تحویل لپتاپ را درخواست کند. این دعوا بر اساس قرارداد خرید و فروش بین دو طرف مطرح میشود و هدف آن، جبران خسارت وارد شده به خریدار است. هدف از طرح دعوای حقوقی حل و فصل اختلافات و جبران خسارتهای وارده است و نه مجازات فرد مقابل. برای رسیدگی به این دعاوی، قانون آیین دادرسی مدنی به کار گرفته میشود و دادگاههای حقوقی مسئول رسیدگی به آنها خواهند بود. افراد برای طرح دعوای حقوقی باید دادخواستی را تنظیم کرده و در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت نمایند.
در مقابل دعوای کیفری به جرائم و مجازاتهای مرتبط با آنها میپردازد. این نوع دعوا زمانی مطرح میشود که فردی مرتکب جرمی شده و شاکی درخواست مجازات برای مجرم را دارد. جرائم کیفری در قانون به صورت دقیق تعریف شدهاند و برای هر جرم، مجازات مشخصی در نظر گرفته شده است. فرض کنید کاربری در نیاز آگهی فروش یک کالا را منتشر کرده است. کاربر دیگری برای این کاربر پیامهای توهینآمیز یا تهدیدآمیز ارسال میکند. این پیامها نه تنها به معاملهی مورد نظر مربوط نمیشود، بلکه باعث ایجاد مزاحمت و ناراحتی برای کاربر فروشنده شده است و او میتواند از این فرد شکایت کند. برای رسیدگی به دعاوی کیفری، قانون آیین دادرسی کیفری به کار میرود و دادگاههای کیفری مسئولیت رسیدگی به آنها را دارند. کسانی که میخواهند دعوای کیفری را طرح کنند، باید شکواییهای را تنظیم و در دفاتر خدمات قضایی ثبت نمایند.
تفاوتهای اصلی بین این دو نوع دعوا در ماهیت، هدف، قانون حاکم، مراجع رسیدگی و نحوه طرح دعوا است. دعوای حقوقی برای جبران خسارت و حل اختلافات است، در حالی که دعوای کیفری برای مجازات مجرم مطرح میشود. همچنین دعوای حقوقی با ثبت دادخواست و دعوای کیفری با ثبت شکواییه آغاز میشوند. این تفاوتها نشان میدهند که هر دعوا باید با توجه به قوانین و فرآیندهای خاص خود پیگیری شود. در نتیجه توصیه میکنیم حتما پیش از طرح هرگونه دعوا با یک وکیل دادگستری مشورت کنید.
سوالات پرتکرار
۱. چگونه میتوانم در صورت حذف آگهی یا مخفی بودن شمارهی آگهیگذار شکایت کنم؟
در صورت مخفی بودن شمارهی آگهیگذار یا حذف آگهی از بستر سایت، نگران نباشید. ما همواره توصیه میکنیم که هنگام ارتباط با یک آگهی جهت انجام معامله، از کل صفحه آگهی به همراه لینک آن اسکرینشات تهیه نمایید و لینک آگهی را ذخیره کنید. این اسکرینشات حاوی اطلاعات ارزشمندی از جمله لینک آگهی، عنوان آن، توضیحات، تصاویر، تاریخ انتشار و سایر جزئیات مرتبط است که میتوانند جهت جستجوی هویت آگهیگذار مورد استفاده قرار گیرند. با این حال در صورتی که از آگهی اسکرینشات نداشته یا لینک آن را ذخیره نکردهاید نیز همچنان راههای دیگری وجود دارد. شما میتوانید از کلیه مکاتبات با آگهیگذار اعم از پیامهای متنی، چتها، رسید پرداخت و هر نوع اطلاعات دیگری که ذخیره کردهاید، استفاده نمایید. این مکاتبات میتوانند حاوی اطلاعات مهمی از جمله جزئیات معامله و مدارکی بر اثبات وقوع جرم باشند. بنابراین عدم دسترسی به شماره موبایل آگهیگذار یا حذف آگهی به معنای از بین رفتن امکان پیگیری قضایی نیست و آن چه حائز اهمیت است ثبت شکایت به محض وقوع جرم است. توجه داشته باشید دیوار مطابق قانون اطلاعات کاربران را صرفاً تا مدت محدودی نگهداری مینماید. در نتیجه با ثبت به موقع شکایت میتوانید اطمینان داشته باشید که نیاز پس از دریافت دستور قضایی همکاری لازم را با پلیس فتا و مراجع صالح خواهد داشت تا اطلاعات مورد نیاز شما جهت پیگیری و اثبات شکایت در اختیار مراجع صالح قرار گیرد.
۲. از چه مستنداتی برای ثبت در شکواییه یا دادخواست استفاده کنیم؟
هنگام ثبت شکواییه یا دادخواست، دلایل و مدارکی که بر مبنای آن شکایت یا دادخواست خود را طرح کردهاید، همراه داشته باشید. برخی از مستندات عبارتاند از:
اسکرینشات از آگهی: این مدرک میتواند جهت استعلام اطلاعات مورد نیاز مورد استفاده قرار گیرد و به شما در دستیابی به مستندات مورد نیاز جهت اثبات موضوع یاری رساند.
مکاتبات با خاطی: چت، پیامکها و هرگونه مکاتبه دیگری که با خاطی انجام شده است، میتواند به عنوان مدرک استفاده شود.
رسید پرداخت: در صورت پرداخت وجه، ارائه رسید پرداخت میتواند به عنوان مدرک پرداخت مورد استناد قرار گیرد.
علاوه بر موارد مذکور میتوانید شهادت شهود، قراردادهای منعقدشده (در صورت وجود) و هر مدرک دیگری که میتواند به اثبات ادعا کمک کند را مورد استناد قرار دهید.
۳. هزینهی دادرسی چقدر است؟
هزینه دادرسی در دعوای حقوقی و کیفری متفاوت است. در دعوای حقوقی با توجه به موضوع دعوا از جمله دعاوی مالی (با در نظر گرفتن بهای خواسته) و دعاوی غیر مالی و همچنین با توجه به مراحل مختلف آن اعم از بدوی و تجدید نظر، هزینهی دادرسی مشخص میشود. در حالی که در دعوای کیفری هزینهی دادرسی به میزان چشمگیری پایینتر بوده و شما میتوانید به راحتی شکواییه را ثبت نموده و شکایت خود را آغاز کنید. جهت آگاهی از هزینهی دادرسی میتوانید از سامانهی محاسبهی هزینهی دادرسی در سایت عدلایران استفاده نمایید. توصیه میکنیم حتماً با وکیل دادگستری در این خصوص مشورت نمایید.
